Czyszczenie komina krok po kroku
Przy ogrzewaniu paliwem stałym przewód kominowy trzeba czyścić regularnie – przepisy wymagają usuwania zanieczyszczeń co najmniej raz na 3 miesiące w okresie jego użytkowania. To jednak nie to samo co obowiązkowa okresowa kontrola stanu technicznego przewodów kominowych.
W domu jednorodzinnym przepisy przewidują możliwość samodzielnego usuwania zanieczyszczeń z przewodów, ale praca na wysokości i niewłaściwe czyszczenie niosą realne ryzyko. Jeśli nie masz odpowiedniego dostępu, sprzętu i doświadczenia, bezpieczniejszym rozwiązaniem jest zlecenie czyszczenia kominiarzowi.
| Czyszczenie ≠ przegląd Usunięcie sadzy nie zastępuje okresowej kontroli szczelności, drożności i stanu technicznego przewodu. | Paliwo stałe: co 3 miesiące Taką minimalną częstotliwość usuwania zanieczyszczeń określają przepisy przeciwpożarowe dla palenisk opalanych paliwem stałym. |
| Przegląd minimum raz w roku Okresowa kontrola przewodów kominowych jest osobnym obowiązkiem wynikającym z Prawa budowlanego. | Sadza może się zapalić Nagromadzona sadza zwiększa ryzyko pożaru przewodu i może doprowadzić do uszkodzenia komina. |
Dlaczego regularne czyszczenie komina jest konieczne?
Podczas spalania paliwa w przewodzie dymowym mogą osadzać się sadza i inne produkty spalania. Narastająca warstwa zanieczyszczeń może ograniczać przekrój przewodu i pogarszać warunki odprowadzania spalin.
Najpoważniejszym zagrożeniem jest zapłon sadzy wewnątrz komina. Towarzyszy mu gwałtowny wzrost temperatury, który może doprowadzić do pęknięcia lub rozszczelnienia przewodu i zagrozić konstrukcji budynku.
Nieszczelny lub niedrożny układ odprowadzania spalin zwiększa również zagrożenie przedostawaniem się produktów spalania do pomieszczeń, w tym niewyczuwalnego tlenku węgla.
Jak często trzeba czyścić komin?
Minimalną częstotliwość usuwania zanieczyszczeń określają przepisy przeciwpożarowe. Zależy ona przede wszystkim od rodzaju stosowanego paliwa.
| Rodzaj przewodu / paliwa | Minimalna częstotliwość |
|---|---|
| Paleniska na paliwo stałe | co najmniej raz na 3 miesiące |
| Paliwa ciekłe i gazowe | co najmniej raz na 6 miesięcy |
| Przewody wentylacyjne | co najmniej raz w roku |
Są to minimalne terminy wynikające z przepisów. Jeżeli sposób użytkowania instalacji powoduje szybsze odkładanie się osadów, czyszczenie może być potrzebne częściej.
Podstawa: § 34 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków .
Czy można samodzielnie wyczyścić komin?
W budynku mieszkalnym jednorodzinnym przepisy przewidują wyjątek od obowiązku wykonywania samego usuwania zanieczyszczeń przez osobę z kwalifikacjami kominiarskimi.
Nie oznacza to jednak, że wejście na dach lub samodzielne czyszczenie jest bezpieczne dla każdej osoby. Dostęp do komina może wymagać pracy na wysokości, właściwych zabezpieczeń i odpowiedniego sprzętu.
Jeżeli nie masz bezpiecznego dostępu, nie znasz konstrukcji przewodu, komin jest mocno zabrudzony albo pojawia się smoła, wilgoć, pęknięcia lub problemy z ciągiem, zleć pracę kominiarzowi.
Czyszczenie komina krok po kroku – jak wygląda prawidłowa procedura?
Dokładna metoda zależy od rodzaju komina, wkładu, urządzenia grzewczego i dostępnych wyczystek. Poniższa kolejność pokazuje bezpieczne etapy organizacji prac, a nie zastępuje instrukcji konkretnego systemu kominowego.
- wygasz urządzenie grzewcze zgodnie z jego instrukcją,
- poczekaj, aż palenisko i przewód bezpiecznie ostygną,
- zabezpiecz pomieszczenie przed sadzą i pyłem,
- sprawdź dostęp do wyczystek i możliwość bezpiecznego przeprowadzenia pracy,
- użyj narzędzia przeznaczonego do danego rodzaju i średnicy przewodu,
- usuń odspojoną sadzę z wyczystki,
- po zakończeniu sprawdź, czy przewód i wyczystki są prawidłowo zamknięte,
- jeżeli wystąpią uszkodzenia, niedrożność lub wątpliwości – nie uruchamiaj instalacji przed kontrolą fachowca.
Czy komin można czyścić od dołu?
W niektórych instalacjach stosuje się systemy umożliwiające mechaniczne czyszczenie przewodu od strony dolnej wyczystki. Pozwala to ograniczyć konieczność wykonywania części prac z poziomu dachu.
Nie oznacza to jednak, że każda szczotka obrotowa, pręt lub narzędzie nadaje się do każdego komina. Niewłaściwa średnica, materiał albo sposób pracy może uszkodzić wkład kominowy.
Dobieraj wyposażenie do materiału i konstrukcji przewodu zgodnie z zaleceniami producenta systemu kominowego albo pozostaw dobór narzędzi kominiarzowi.
Czy preparaty chemiczne zastępują czyszczenie komina?
Nie traktowałabym ich jako zamiennika mechanicznego czyszczenia i okresowej kontroli komina.
Preparat przeznaczony do konkretnego zastosowania może być używany wyłącznie zgodnie z instrukcją producenta, ale nie potwierdzi drożności, szczelności ani stanu technicznego całego przewodu.
Z tego samego powodu nie polecamy domowych metod takich jak spalanie obierek z ziemniaków. Nie zastępują one prawidłowego usunięcia osadu i profesjonalnej kontroli instalacji.
Kiedy należy wezwać kominiarza?
- gdy nie masz bezpiecznego dostępu do przewodu,
- gdy komin jest niedrożny lub ciąg wyraźnie się pogorszył,
- gdy pojawia się dym lub zapach spalin w pomieszczeniu,
- gdy w przewodzie znajduje się twardy lub smolisty osad,
- gdy widoczne są pęknięcia, nieszczelności lub zawilgocenie,
- po każdym pożarze sadzy,
- gdy nie znasz konstrukcji lub materiału przewodu,
- gdy termin obowiązkowej kontroli okresowej właśnie przypada.
Czym różni się czyszczenie komina od przeglądu kominiarskiego?
Czyszczenie polega przede wszystkim na usunięciu sadzy i innych zanieczyszczeń. Kontrola okresowa służy natomiast ocenie stanu technicznego i sprawności przewodów kominowych.
W odniesieniu do przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych kontrolę może wykonywać osoba posiadająca kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim albo osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane.
Od 18 września 2023 r. potwierdzeniem okresowej kontroli przewodów kominowych jest e-protokół sporządzany w systemie CEEB.
Co zrobić, gdy sadza w kominie zacznie się palić?
Pożar sadzy nie jest sytuacją do przeprowadzania normalnego czyszczenia komina.
W przypadku pożaru należy wezwać Państwową Straż Pożarną pod numerem alarmowym 112 i postępować zgodnie z poleceniami służb.
Nie wolno wlewać wody do płonącego przewodu kominowego. Gwałtowne powstanie pary może doprowadzić do uszkodzenia lub rozerwania komina.
Po pożarze sadzy nie należy ponownie uruchamiać urządzenia grzewczego przed kontrolą i oceną przewodu przez uprawnioną osobę.
Jak ograniczyć nadmierne osadzanie się sadzy w kominie?
Regularnego czyszczenia nie da się zastąpić sposobem palenia, ale prawidłowa eksploatacja instalacji może ograniczać powstawanie nadmiernej ilości osadów.
| Stosuj właściwe paliwo Używaj paliwa dopuszczonego przez producenta urządzenia i nie spalaj odpadów. | Dbaj o prawidłowe spalanie Niepełne spalanie sprzyja powstawaniu większej ilości sadzy i innych osadów. |
| Nie spalaj mokrego drewna Przy urządzeniach przeznaczonych do drewna paliwo powinno spełniać wymagania producenta dotyczące m.in. wilgotności. | Czyść również urządzenie Zabrudzony kocioł, czopuch i kanały spalinowe również mogą pogarszać warunki pracy całego układu. |
Jeśli ogrzewasz dom kotłem na węgiel groszek, zobacz również jak prawidłowo czyścić kocioł na ekogroszek .
Czyszczenie komina przed sezonem – krótka checklista
- sprawdź datę ostatniego czyszczenia,
- sprawdź datę ostatniej obowiązkowej kontroli przewodów kominowych,
- usuń zanieczyszczenia w terminie wymaganym dla stosowanego paliwa,
- upewnij się, że wyczystki są szczelnie zamknięte,
- zwróć uwagę na pęknięcia, wilgoć i przebarwienia wokół komina,
- nie ignoruj problemów z ciągiem lub cofania spalin,
- sprawdź stan czujek dymu i tlenku węgla, jeśli są zainstalowane,
- w razie wątpliwości zamów kontrolę uprawnionej osoby przed rozpoczęciem ogrzewania.
Szerszą listę znajdziesz również w poradniku jak przygotować dom do sezonu grzewczego .
Najczęściej zadawane pytania o czyszczenie komina
Komin wyczyszczony? Zadbaj także o urządzenie grzewcze
Drożny komin to tylko jeden element sprawnej instalacji. Przed sezonem sprawdź również czystość kotła, czopucha i kanałów spalinowych.