Czy ekogroszek pozwala zmniejszyć ilość smogu ?
Nie można stwierdzić, że sam ekogroszek zmniejsza smog. Na ilość zanieczyszczeń powstających podczas ogrzewania wpływają jednocześnie urządzenie grzewcze, parametry paliwa, warunki spalania, stan instalacji oraz sposób jej eksploatacji.
Wymiana starego, wysokoemisyjnego źródła ciepła na urządzenie spełniające bardziej rygorystyczne wymagania może zmienić poziom emisji, ale efektu tego nie należy przypisywać samej nazwie paliwa „ekogroszek”. W aktualnych przepisach stosowane są przede wszystkim określenia „węgiel groszek” i „węgiel groszek standard”.
| Paliwo to tylko część układu Parametry węgla mają znaczenie, ale nie pozwalają samodzielnie przewidzieć emisji całej instalacji grzewczej. | Urządzenie ma duże znaczenie Stary kocioł zasypowy i nowsze urządzenie spełniające określone wymagania emisyjne nie pracują w taki sam sposób. |
| Sposób spalania też wpływa na emisje Ustawienia, stan techniczny urządzenia, komin i dopływ powietrza mogą zmieniać przebieg procesu spalania. | „Eko” nie oznacza braku emisji Ekogroszek jest popularnym określeniem paliwa węglowego. Nie oznacza paliwa bezemisyjnego ani odnawialnego. |
Czy ekogroszek pozwala zmniejszyć ilość smogu?
Nie można przypisać takiego efektu samemu ekogroszkowi.
Wielkość emisji powstających podczas ogrzewania domu zależy od całego układu: konstrukcji urządzenia, właściwości paliwa, ustawień, stanu technicznego, ciągu kominowego i sposobu eksploatacji.
Jeżeli porównujemy stare, wysokoemisyjne źródło ciepła z innym urządzeniem spełniającym bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące emisji, wyniki mogą być różne. Nie oznacza to jednak, że można tę różnicę przypisać wyłącznie zmianie paliwa na węgiel groszek.
Czym jest smog i dlaczego ogrzewanie domów ma znaczenie?
Smog nie jest jednym konkretnym związkiem chemicznym. To zjawisko związane z wysokim stężeniem zanieczyszczeń w powietrzu przy warunkach atmosferycznych utrudniających ich rozpraszanie.
W ocenie jakości powietrza analizowane są m.in. pyły PM10 i PM2,5, benzo(a)piren, tlenki azotu, dwutlenek siarki oraz inne zanieczyszczenia.
Warto wiedzieć: w polskich ocenach jakości powietrza indywidualne ogrzewanie budynków pozostaje ważnym źródłem emisji związanych z przekroczeniami pyłu zawieszonego i benzo(a)pirenu w sezonie grzewczym.
Od czego zależy emisja z domowego ogrzewania?
Ocena emisji nie powinna zaczynać się od samej nazwy paliwa. Na efekt końcowy wpływa kilka elementów jednocześnie.
| Konstrukcja urządzenia Sposób doprowadzenia powietrza, podawania paliwa i prowadzenia procesu spalania wpływa na powstawanie zanieczyszczeń. | Parametry paliwa Znaczenie mają m.in. siarka, popiół, wilgotność, granulacja i inne właściwości konkretnej partii węgla. |
| Ustawienia i konserwacja Nieprawidłowa praca urządzenia, zabrudzenie wymiennika lub problemy z kominem mogą pogarszać warunki spalania. | Zapotrzebowanie budynku Budynek potrzebujący mniej energii wymaga również mniejszej ilości energii dostarczanej przez system ogrzewania. |
Czy nowszy kocioł może emitować mniej niż stary „kopciuch”?
Takie porównanie jest możliwe, ale powinno dotyczyć konkretnych urządzeń i określonych warunków.
Nowsze urządzenia spełniające określone wymagania emisyjne mogą osiągać inne wyniki niż stare kotły zasypowe o znacznie prostszej konstrukcji.
Nie oznacza to jednak, że każde urządzenie z podajnikiem, każdy węgiel groszek ani każde ustawienie automatycznie zapewni określony poziom emisji podczas rzeczywistej eksploatacji.
Jeżeli chcemy mówić o różnicy emisji, należy wskazać urządzenia, paliwa, mierzone zanieczyszczenie oraz warunki pomiaru.
Czy lepsze parametry węgla oznaczają mniej smogu?
Nie można postawić pomiędzy tymi pojęciami prostego znaku równości.
Parametry jakościowe mają znaczenie dla procesu spalania i są regulowane prawnie, ale nie są jednym wskaźnikiem „smogowości” paliwa.
| Parametr | Co opisuje? | Czego nie można z niego wywnioskować? |
|---|---|---|
| Siarka | zawartość siarki w paliwie | całkowitej emisji wszystkich zanieczyszczeń |
| Popiół | udział mineralnej pozostałości | rzeczywistej emisji pyłu z komina |
| Wilgotność | zawartość wody w paliwie | pełnego wpływu instalacji na jakość powietrza |
| Wartość opałowa | ilość energii możliwej do uzyskania z paliwa | tego, ile pyłu, CO czy innych związków emituje konkretny kocioł |
Jakie wymagania ma obecnie węgiel groszek?
Aktualne wymagania określa rozporządzenie z 4 listopada 2024 r. W 2026 r. dla części kategorii obowiązują również wartości przejściowe.
| Kategoria | Granulacja | Wartość opałowa | Popiół | Siarka |
|---|---|---|---|---|
|
Węgiel groszek okres 1.07.2025–30.06.2027 |
5–40 mm | min. 23 MJ/kg | maks. 11% | maks. 1,4% |
| Węgiel groszek standard | 5–31,5 mm | min. 25 MJ/kg | maks. 7% | maks. 0,8% |
Ważne: spełnianie wymagań jakościowych dla paliwa nie jest równoznaczne z deklaracją, że dane paliwo „nie powoduje smogu” lub „zmniejsza smog”.
Dlaczego nadal używamy słowa „ekogroszek”?
Jest to określenie utrwalone w języku użytkowników i nadal często wykorzystywane przy wyszukiwaniu informacji. Dlatego pojawia się m.in. w pytaniu, na które odpowiada ten poradnik.
Aktualne przepisy posługują się jednak nazwami „węgiel groszek” oraz „węgiel groszek standard”. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazuje, że odejście od nazw zawierających przedrostek „eko” miało również przeciwdziałać sugerowaniu ekologicznego charakteru paliw węglowych.
Samo użycie popularnej frazy w artykule edukacyjnym nie oznacza więc, że opisujemy paliwo jako ekologiczne.
Więcej na ten temat: czy ekogroszek to węgiel i jak dziś nazywa się to paliwo .
Czy program Czyste Powietrze dofinansowuje kotły na ekogroszek?
Nie. Informacja znajdująca się w starej wersji tego artykułu jest nieaktualna.
Dofinansowanie zakupu i montażu kotłów węglowych w programie Czyste Powietrze zostało wycofane od 1 stycznia 2022 r.
Program był później wielokrotnie zmieniany, dlatego informacje o bieżących źródłach ciepła kwalifikujących się do wsparcia należy zawsze sprawdzać w aktualnej dokumentacji programu.
Co rzeczywiście pomaga ograniczać emisję z ogrzewania domu?
Zamiast szukać jednej „antysmogowej” cechy paliwa, warto spojrzeć na cały budynek i instalację grzewczą.
- sprawdź, czy urządzenie może być legalnie eksploatowane zgodnie z lokalną uchwałą antysmogową,
- stosuj wyłącznie paliwo dopuszczone przez producenta urządzenia,
- wybieraj paliwo o znanych i udokumentowanych parametrach,
- utrzymuj urządzenie i przewód kominowy w prawidłowym stanie,
- nie spalaj odpadów ani paliw niedopuszczonych do danego urządzenia,
- stosuj ustawienia przewidziane dla konkretnego kotła i paliwa,
- ograniczaj zapotrzebowanie budynku na energię poprzez poprawę jego efektywności energetycznej.
Ekogroszek a smog – nie upraszczajmy zależności
Nie należy komunikować, że zakup „dobrego ekogroszku” sam w sobie zmniejsza smog.
Można natomiast porównywać mierzalne parametry paliw i wyniki emisji konkretnych urządzeń, jeżeli znamy warunki badania i mamy wiarygodne dane.
W praktyce wpływ domowego ogrzewania na jakość powietrza jest wynikiem jednoczesnego działania wielu czynników: urządzenia, paliwa, użytkownika, budynku oraz warunków atmosferycznych.
Chcesz wybrać węgiel groszek? Patrz na parametry, nie na „eko”
Jeśli korzystasz z urządzenia dopuszczającego węgiel groszek, zacznij od jego dokumentacji. Następnie porównaj granulację, wartość opałową, popiół, siarkę, wilgotność i pozostałe parametry paliwa.
Zobacz również: jak wybrać węgiel i jakie parametry sprawdzić przed zakupem oraz aktualne węgle groszki i ich parametry .
Najczęstsze pytania o ekogroszek i smog
Wybieraj paliwo na podstawie danych
Jeśli Twój kocioł dopuszcza węgiel groszek, porównaj konkretne produkty według granulacji, wartości opałowej, popiołu, siarki, wilgotności i pozostałych deklarowanych parametrów.